Рўйхатдан ўтган парол ёки логинингизни ёзинг
Ижтимоий тармоқлар орқали киринг:
Ёки рўйхатдан ўтинг:
Исмингиз
Э.Почтангиз
Паролингиз
Паролни такрорланг
Рўйхатдан ўтиш тугмасини босишингиз билан сайтдан фойдаланиш қоидалари билан ҳам танишиб чиққан бўласиз

Кимнинг гапи тўғри?

00:00 / 30.04.2011 | eski savollar | 945
Ассалому алайкум ҳурматли Устоз.Қуйидаги ҳадисни шарҳлаб берсангиз,­ илтимос (биродарла­рга тушунтириш­им учун бир-икки мисоллар билан бўлса жуда яҳши бўлар эди). عن أبي سعيد الخدري قال : سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول : من رأى منكم منكرا فليغيره بيده ، فإن لم يستطع فبلسانه ، فإن لم يستطع فبقلبه ، وذلك أضعف الإيمان . رواه مسلم .Икки дўст маршруткаг­а чиқдилар ва бири ҳайдовчида­н мусиқани ўчиришни сўради, ҳайдовчи буни хоҳламади. Балки у насроний бўлиши мумкин. Кейин у мусиқани ҳаромлигин­и айтиб, уни ўчиришини талаб қилди. Ҳайдовчини­ бироз жаҳли чиққандай бўлди-ю, лекин ўчириб қўйди. Дўстига юқоридаги ҳадисни келтирди. Дўсти унга бу ишини шарт эмаслигини­ ва Россияда яъни Ислом диёрида бўлмаганин­и, мусиқани эшитмасдан­ ичида истиғфор тасбеҳ айтиб кетсанг, яхшироқ бўларди дея фикр билдирди. Мана шу ишда кимнинг хулосаси тўғри?Аллоҳ рози бўлсин устоз.

Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф роҳимаҳуллоҳ:

- Сиз турли гапларни келтириб, қай бири тўғри дея, ўзингизни ҳам, ўзгани ҳам овора қилгандан кўра. Китоб ўқиб, билимингизни оширсангиз яхши бўлар эди. Мен қачонлардир шарҳ қилиб, китобда чиқариб қўйган ҳадисни менга турли шартлар қўйиб, шарҳлаб беришни талаб қилишдан олдин, китобни ўқиганингизда яхши бўлар эди. Менинг вақтимни ҳам зое қилмаган. Ортиқча уринтирмаган бўлар эдингиз. Дийнни воқеаларга солиштириб ўрганилмайди. Дийннинг ҳукмини ўрганиб олиб, унинг асосида воқеаларга муносабат белгиланади. - Абу Саъийд Худрий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сиздан ким бир мункар ишни кўрса, қўли билан қайтарсин, агар қодир бўлмаса, тили билан қайтарсин, агар қодир бўлмаса, дили билан қайтарсин, ана ўша энг заиф иймондир», дедилар».Бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган.Шарҳ: Бу ҳадиси шарифни ҳам Абу Саъийд Худрий розияллоҳу анҳу ривоят қилган. У киши билан юқорида танишиб ўтдик.Бошқа муҳаддислар бу ҳадиси шарифни кўпроқ амри маъруф ва наҳйи мункар бобида келтирадилар. Бизнинг муаллифимиз эса, иймоннинг зиё¬да ва кам бўлиши бобида келтирибдилар. Бунинг фар¬қи йўқ, иккиси ҳам баробар. Бу ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам мўмин-мусулмон кишининг мункар, Ислом дини томонидан инкор қилинган ишларга нисбатан муносабатига қараб иймони кучли ёки заиф бўлишини баён қилмоқдалар.«Мункар иш» деганимиз дин, шариат томонидан инкор қилинган ёмон ишни билдиради. Чин мўмин инсон ўз жамиятида бўлаётган мункар ишни кўриб-билиб туриб, бефарқ қола олмайди. Мўмин киши мункар ишни кўрганида уч ҳолатдан бирида бўлиши мумкин, холос:1. «Мункар ишни қўли билан қайтариш». Бу куч ишлатиб, деган маънони билдиради. Яъни, бўлаётган ёмон ишни тўхтатиш, уни қайтариш учун куч сарфласин. Бу кўпроқ қўлида ҳукми бор, имкони бор мўминларга тегишли бўлади. Яна, мункарни қайтаришдан олдин, ҳолатга қаралади. Ҳар қандай шахс аралашса бўладиган, кучи етадиган иш бўлса, албатта, ўша одамга бу мункарни куч билан қайтариш вожиб бўлади.2. Мункар ишни тили билан қайтариш. Бу қўли билан қайтаришга қодир бўлмаганларнинг иши. Бу иш иккинчи навбатда, биринчисига қодир бўлмаган тақдирдагина жорий бўлади. У вақтда мўмин-мусулмон одам тили билан гапириб, мункар ишнинг ёмонлигини баён этади, уни қилмасликка чақиради. Бу иш ҳар бир имкони бор мўминга вожибдир. Иймони тақозо қилган бурчдир. Лекин гоҳи вақтларда зулм, тазйиқ ҳаддан ошиб, оғиз билан гапирган мўминга зарар етиши, унинг жонига, шахсига ва бошқа томонларига таҳдид солиниши мумкин. Бундай ноилож ҳолда қолган одам, сўнгги, учинчи даражага тушишга мажбур бўлади.3. Мункар ишни дили билан қайтариш.Чин дилдан «шу иш бўлмаслиги керак эди, аммо, минг афсуски, бўлди. Бу ишни қўлим билан ўзгартиришим керак эди, аммо қила олмадим. Бу ишни ҳеч бўлмаса тилим билан ўзгартиришим керак эди. Аммо буни ҳам қила олмадим. Энди, дилим билан инкор қилишдан бошқа чорам қолмади», дейилур. Бу эса, энг заиф иймон бўлади. Бундан ҳам заиф иймон бўлиши мумкин эмас. Буни ҳам қилмаса, ўша заиф иймон ҳам қолмайди. Иймони кучли мўминлар эса, ҳеч нарсадан қўрқмай, мункар ишни ўз вақтида инкор қиладилар.Аллоҳ хоҳласа, «Амри маъруф ва наҳйи мункар» бобида бу ҳақида батафсил сўз юритамиз. Ушбу бобда эса, ёмонликни инкор қилиш иймонга тааллуқли иш эканини яхшилаб тушуниб олишимиз керак. Киши ёмонликни қанчалик кўп инкор қилса, қайтарса, шунчалик иймони зиёда ва бақувват бўлишини тушуниб олишимиз керак. Аксинча, ёмонликни инкор қилиши қанчалик оз ва кучсиз бўлса, иймони ҳам шунчалик заифлашиб боришини билмоғимиз керак. Ана ўшанда нима учун иймонсиз жамиятда иймон билан иши йўқ, иймон қадрланмайдиган жамиятда, ёмонлик кўпайиб кетишини англаб етамиз. Ана шундагина Аллоҳнинг охирги ва мукаммал дини–Исломда мункар ишни ўзгартиришга, инкор қилишга бунчалар катта аҳамият берилганини тушуниб етамиз. Ана шундагина нима учун мусулмонлар ушбу ҳадиси шарифга тўлиқ амал қилган даврларида дунёдаги пешқадам миллат бўлганларини англаб етамиз. Ана ўшандагина, нима учун мусулмонлар бу ҳадисга амал қилмай қўйганларида тушкунлик томон юз тутганларини тўғри фаҳмлаймиз.Бу ҳадисдан олинадиган фойдалар:1. Мункар ишларга нисбатан муросасиз бўлиш.2. Имкони бўлса, мункар ишни қўл билан қайтариш-ўзгартириш.3. Қўл билан қайтаришнинг имкони бўлмаганда, мункар ишни тил билан қайтариш.4. Қўл билан ҳам, тил билан ҳам қайтаришнинг имкони бўлмаганда дил билан қайтариш.5. Мункар ишни дил билан қайтариш энг заиф иймон эканини англаш.Бу ҳадиснинг ҳикматлари ва инсониятнинг мазкур ҳикматларга эҳтиёжи ҳақида ҳар қанча гапирсак, шунча оз. Чунки, ёмонни ёмонлик қилишдан қайтармаслик ҳар қандай жамиятни, бора-бора бутун инсониятни ҳалокатга олиб бориши турган гап.

Топ рейтинг www.uz Openstat